Alfajor, Arjantinlilerin kahvaltı sofrasından gece atıştırmalığına kadar her anında var. Üstelik sadece bir tatlı değil, ülkenin dört bir yanında farklılık gösteren bir kültür hazinesi. Peki bu efsanevi kurabiyenin ardında nasıl bir hikâye var? Gelin birlikte keşfedelim.
ALFAJORUN KÖKENLERİ VE TARİHÇESİ
Alfajorun kökeni aslında Endülüs’e, yani İspanya’nın güneyine uzanıyor. 8. yüzyılda Arapların İber Yarımadası’na getirdiği bir tatlı olan “alajú”, badem, ceviz ve bal gibi malzemelerle yapılıyormuş. İspanyollar bu lezzeti keşfedip kendi kültürlerine uyarlamış. Daha sonra sömürge döneminde Güney Amerika’ya taşınmış. Arjantin’e geldiğinde ise tamamen farklı bir kimliğe bürünmüş. Burada kurabiye katmanları arasına dulce de leche (sütlü karamel) girince ortaya bugünkü efsane çıkmış.
Arjantinliler alfajoru o kadar benimsemiş ki her bölge kendi versiyonunu yaratmış. Kimi üzerine hindistan cevizi serper, kimi çikolataya batırır. Kimi ise mısır nişastasıyla yapar, ağızda dağılan bir kıvam elde eder. Bu çeşitlilik, ülkenin mutfak zenginliğini gözler önüne seriyor. Bugün Arjantin’de hemen her süpermarkette, fırında hatta sokak tezgâhlarında alfajor bulmak mümkün.
ARJANTİN’DE ALFAJOR ÇEŞİTLERİ
En yaygın tür, iki yuvarlak kurabiye arasına dulce de leche sürülüp üzerine çikolata kaplanan versiyon. Ama bunun dışında onlarca çeşit var. Maicena (mısır nişastası) alfajoru, özellikle hafif tatlı sevenlerin favorisi. Mısır nişastasıyla yapılan kurabiyeler o kadar yumuşak oluyor ki neredeyse dilinizin üzerinde eriyor. Genelde üzerine pudra şekeri serpilir ve hindistan cevizine bulanır.
Bir diğer popüler çeşit ise “Alfajor de Chocolate”. Burada kurabiye hamuru da kakaolu oluyor, üzeri de bol çikolatayla kaplanıyor. Sanayide üretilen markaların yanı sıra butik pastanelerin el yapımı alfajorları da oldukça rağbet görüyor. Özellikle Mendoza bölgesinde şarapla uyumlu özel alfajorlar yapılıyor. İçine biraz şarap katılmış gibi aromalı olanları bile var.
BÖLGESEL FARKLILIKLAR VE MEŞHUR MARKALAR
Córdoba eyaleti, alfajor denince akla gelen ilk yerlerden. Hatta “Alfajor Cordobés” diye bir tür var. Burada kurabiye daha ince ve gevrek oluyor, iç harcı da bol. Córdoba’da her yıl düzenlenen Alfajor Festivali, tatlı tutkunlarını bir araya getiriyor. Festivalde ev hanımlarından profesyonel şeflere kadar herkes kendi tarifini yarıştırıyor.
Mar del Plata ise deniz kenarında bir tatil beldesi ama aynı zamanda alfajorun başkenti sayılıyor. Burada üretilen birçok marka tüm ülkeye dağılıyor. Havanna, Arjantin’in en bilinen alfajor markası. 1940’larda kurulan bu firma, kalitesiyle dünyaca ünlü. Arjantin Rehberi içerik ekibinin incelemeleri sonucu, Havanna’nın her yıl 100 milyondan fazla alfajor ürettiğini öğrendik. Ayrıca Jorgito, Fantoche ve Guaymallén gibi markalar da her köşe başında karşımıza çıkıyor. Guaymallén özellikle okul kantinlerinin vazgeçilmezi.
EV YAPIMI ALFAJOR: PÜF NOKTALARI
Evde alfajor yapmak aslında göründüğünden kolay. Ama iyi bir sonuç için bazı incelikler var. Kurabiye hamurunda tereyağı ve yumurtanın oda sıcaklığında olması çok önemli. Ayrıca unu azar azar ekleyip hamuru fazla yoğurmamak gerekiyor. Yoksa kurabiyeler sert oluyor.
Dulce de leche’yi hazır alabileceğiniz gibi kendiniz de yapabilirsiniz. Bir kutu sütü kısık ateşte saatlerce kaynatıp koyulaştırmak geleneksel yöntem. Ama günümüzde çoğu kişi hazır karamel kullanıyor. İki kurabiye arasına süreceğiniz dolguyu fazla kaçırmayın, yoksa taşar. Üzerini çikolataya batıracaksanız, kurabiyeleri önce buzdolabında biraz soğutmak işe yarıyor.
ALFAJORUN KÜLTÜREL YERİ VE TÜKETİM ALIŞKANLIKLARI
Arjantinliler için alfajor sadece bir kurabiye değil. Çocukluk anılarının, okul kantinlerinin, iş yerindeki molaların vazgeçilmezi. Bir fincan kahve ya da mate eşliğinde yenince tadına doyum olmuyor. Özellikle 11 Eylül’de kutlanan Öğretmenler Günü’nde öğrenciler öğretmenlerine alfajor hediye eder. Bu gelenek neredeyse ülke genelinde yaygın.
Ayrıca milli bayramlarda, futbol maçlarında, pikniklerde alfajor hemen başköşede yerini alıyor. Her yıl tüketilen alfajor miktarı o kadar fazla ki, Arjantin bu alanda dünyada ilk sıralarda. Ülke ekonomisinde de küçümsenmeyecek bir paya sahip. Tatlı sektöründe binlerce kişiye istihdam sağlıyor.
FİYATLAR
Alfajor fiyatları markasına, kalitesine ve satıldığı yere göre değişiyor. Süpermarketlerde 200-400 Arjantin Pesosu arasında değişen tekli alfajorlar bulunuyor. Butik pastanelerde el yapımı olanlar 500 Pesoyu bulabiliyor. Havanna gibi lüks markaların kutulu hediyelik versiyonları ise 1500-2000 Peso civarında. Tabii bu rakamlar ekonomik dalgalanmalarla sürekli güncelleniyor.
En kolay ulaşabileceğiniz yerler bakkallar, süpermarketler ve kiosklar. Büyük şehirlerdeki şubelerde onlarca çeşit görmek mümkün. Havalimanındaki duty-free mağazaları da hediyelik için ideal. Ama bence en keyiflisi, yerel bir fırına gidip taze taze yapılmışını denemek.
Arjantin’e yolunuz düşerse mutlaka birkaç farklı marka deneyin. Kim bilir, belki siz de benim gibi bu küçük kurabiyeye gönlünüzü kaptırırsınız. Her bölgenin farklı bir hikâyesi var ve her birini tatmak ayrı bir macera. Şimdiden afiyet olsun.